|
NEY
BAKIMI
NEY
HAKKINDA……………………………
Ney,
ırmak ve dere kenarlarında kendiliğinden doğal olarak
yetişen
kamışlardan elde edilir.Her kamış ney olabilecek nitelikte
değildir kalınlığının
(çapının) ve cidar kalınlığının,boyunun ve en
önemlisi
boğumlarının ney yapımına uygun olması gerekir,geniş
bir sazlık
alandan çok az sayıda neylik kamış çıkar bu nedenle
ney bulunması
zor ve bu yüzden de kıymetli bir enstrümandır.

Genellikle
neylik kargı Antakya-Samandağı ilçesinde, Kıbrıs'ın
kuzeyinden
ve doğusundan ,ege bölgesinden kesilir ve ney haline
getirilir.Sazlıklardaki
kamışlar doğal özellikleri korunarak enstrüman
haline
getirilir.Ney, temiz kullanılıp itinalı bir şekilde korunduğu
taktirde
çok uzun ömürlü olabilir, eğer sizde iyi koruyabilirseniz
yıllar
boyu ney'inizi kullanabilirsiniz uzun süre kullandığınız ney'-
inizi
iyi tanıdığınız için üflerken adeta onunla bütünleşirşiniz .
Gönül telinin
titretilmesi diye ifadesini
bulan bu
olayla neyzen enstrümanı ile yekpare hale gelir.
Üflenen
ney'in sesi güzelleşir yıllar geçtikçe daha da iyi ses
vermeye
başlar, müzelerde evlerde iyi korunmuş birkaç yüzyıllık
ney'lere
rastlamak mümkündür.
NEY'İN
KORUNMASI……………………………..



Ney'imize
özen gösterme: Ney'imizi uzun süre iyi şekilde
kullanabilmek için
bakımına özen göstermek gerekir bakım bir
ney için
en önemli işlemdir ve kesinlikle ney'in ömrünü uzatır.
Ney'imizi
kullanmayacağımız zaman mutlaka muhafazasında
nemsiz olarak
saklamalıyız bu suretle hem kırılmasını önleriz
hem de dış
etkilerden korumuş oluruz.Bu dış etkiler pis, kirli, tozlu,nemli
ortamlar v.s olabilir.
Aynı
ney'e aynı başpare: Başparelerin çapları farklı farklı
olacağında
bir neyde değişik başpareler kullanmayınız bir tek
uygun başpare
kullanmanızda yarar var aksi taktirde ses kutusu
zarar görebilir.
Sıcaklık
ve nem: Ney oda sıcaklığında (18-25 C) korunmalı
aşırı
sıcak ve soğuk ortamlardan uzak bulundurulmalı güneşten,
nemden ve
kuru havadan uzak tutulmalıdır.
Başpare
ve ney'i koruma: Ney bir yere bırakılmak istendiğinde başparesi
dışarıda kalacak biçimde masa üzerine yatay konulmalı,
herhangi
bir yere dayayıp bırakılmamalıdır hem ney eğrilir
hemde kırılma
riski artar.
Ney'i
üfledikten sonra:Ney üflendikten sonra delikleri yukarı
gelecek
şekilde içinde nem kuruyuncaya kadar bekletiniz. Daha
sonra
kapalı muhafazasına koyabilirsiniz ki; neyimizin içinde küf
ve bakteri
oluşmasını bu suretle engellemiş oluruz.
Ney'inizi
harbi fırçası ile temizlemeyiniz içte bulunan tümsekleri
yok
edersiniz.
Bu da
ney'inizin akordunun bozulmasına sebep olur.
Yağlanması:Belirli
aralıklarla ney'i yağlamamız gerekir.

HANGİ YAĞLARI KULLANMALIYIZ:……………………………….
İyi
kalite asit diziyemi düşük zeytin yağı,susam yağı,fındık
yağı,mısırözü
yağı ,sıvı badem yağı bu konuda en iyi yağlardır.
Bunlar içinde
en tavsiyeye şayan olanlar fındık yağı(asit diziyemi
çok
düşüktür),zeytin yağı ve susam yağıdır.
Yağın
içerisine katılacak bir miktar misk,amber veya gül suyu
ney'imizin
daha iyi kokmasını sağlar. Burada yağın saf olması ,
kokusuz
olması,fazla yapışkan hissi vermiyor olması,insanlar
tarafından içilebilecek
nitelikte olması,kimyasal atıklardan pestisit
ve
kompenantlardan (kimyasal ilaç kalıntısı) ari olması,yani insan
sağlığına zararlı
yağ olmaması gerekir.Her yağlanışta yeni yağ
kullanılması aynı
yağın tekrar tekrar kullanılmaması gerekmektedir
( mikrop üretir
ve sakızlanma yapar ).
Sonuç
olarak başta size ve ney'inize kimyasal maddeler zarar
verir bu açıdan
mutlaka malzemelerinizi doğal maddelerden seçmenizi şiddetle
tavsiye ediyorum.
YAĞLAMA ZAMANLARI VE ARALIKLARI:……………………….....
Ney'imizi
ayda birkaç defa düzenli aralıklarla yağlamalıyız.
ilk
aylarda ayda 4 kez daha sonra ise en az ayda bir kez yağlamamız gerekir.
NEY'İMİZİ NASIL YAĞLAMALIYIZ:………………………………......
Yağlanacak
günde ney nemli olmamalıdır, eğer ney'inizi yağlayacaksanız
o gün ney'i üflenmeyiniz ve eğer ney nemli ise
kurutup
ondan sonra yağlayınız şayet ney nemli olursa yağı emmez
kuru
olması yağı emmesi için önemlidir.
Yağlama
işlemine başlamadan tabiî ki başpare nazikçe çıkatılır,
muhafaza
altına alınır.
Ben
100 cm boyunda 5cm genişliğinde plastik PVC boruyu
bir tarafını
tapa ile kapatarak bir yağlama tankı yaptım aynı şekilde
sizde
inşaat malzemesi satanlardan temin edeceğiniz PVC boru ile
bir
yağ tankı yapabilirsiniz sürekli kullanacağınız için ileride çok
işinize yarayacaktır.
YAĞLAMA
YÖNTEMLERİ:…………………………………………
Bu
tanka yağlama işleminde kullanacağımız yağı koyar ney'-
imizi
içi yağ dolu tanka batırırız birkaç dakika ile bir saat kadar
bir
süre bekleyebiliriz sonra ney'i altına koyacağınız yüksek
kenarlı
bir kaba süzdürür ve dışındaki yağı bir miktar sileriz,içini
ise yağlı
bırakırız. Ney'imizi yağın içerisinden çıkardıktan sonra
baş aşağı
getirip bir yere çaktığımız uygun bir çiviye en
alt deliğinden
asarız altına bir kap koyup süzülmeye bırakırız ,
akşamdan
yağlama işlemini yapıp ney'inizi uygun biçimde asarsanız
sabaha
kadar rahat rahat yağı süzülür.
Eğer
böyle bir tank edinmek istemiyorsanız o zaman size
başka
yöntemlerde önerebilirim:
Ney'inizin
bütün deliklerini ve alt ucunu temin edeceğiniz
streç
folyo ile sarıp sıkıca kapatınız.Sonra ney'in içine üstten
yavaş yavaş
yağ doldurunuz
alt ucuna parmağınızla destek vererek tutunuz ki yağın
etkisi
ile patlamasın,iyice dolduktan sonra açık uç aşağıya
gelecek şekilde
ters çeviriniz yağı yavaş yavaş kenarları yüksek
bir
kaba boşaltınız. Süzdürün ve dışındaki yağı bir miktar alın.
Yukarıda
bahsettiğimiz gibi bir yere asıp süzülmesini sağlayınız.
Başka
bir yağlama usulü de yağı ney'in içine emmektir
(absorbe
etmek) .Ney'in yan deliklerini streç folyo ile kapatıp
alt ucunu
yağ dolu kaba daldırırız ve üst tarafına ağzımızı dayar
yağı
yukarıya doğru ses kutusu tamamen yağla dolucaya kadar
emeriz,sonra
bir iki dakika bekleyip yağı yavaş yavaş yüksek
kenarlı bir
kaba geri boşaltırız. Süzdürürüz .
SÜZDÜRME:………………………………………......................
Yukarıda
da bahsettiğimiz gibi ney'imizi yağın içerisinden
çıkardıktan
veya diğer yöntemlerde yağını boşalttıktan sonra
baş
aşağı getirip bir yere çaktığımız uygun bir çiviye deliğinden
asarız
veya bir iple bağlatıp asarız ve yüksek kenarlı bir kabın
içine
süzülmeye bırakırız bu işlem genellikle geceleri yapılır
sabaha kadar
ney'imiz iyice süzülmüş ve yağlanmış olur.

|